POLIS

Maatschappelijk stelling nemen

In de Praxis wordt stilgestaan bij vragen die kunnen opkomen bij het reflecteren op het eigen leven; vragen die in eerste instantie de meer private levenssfeer betreffen.

Maar de filosofische praktijk beoogd tevens een politieke praktijk te zijn: zij wil een bijdrage leveren aan het zelfstandig beslissen, handelen en oordelen in bredere sociale contexten. De mens leeft niet in een vacuüm maar in een samenleving waar handelingen consequenties hebben voor anderen – voor korte of lange termijn. Iemand is dan niet alleen verantwoordelijk voor het eigen handelen maar die persoon mag ook in staat worden geacht daarvoor verantwoording af te leggen.

De Griekse polis uit de klassieke oudheid is de plaats waar openlijk én in openbaarheid kon worden gediscussieerd over zaken die eenieder aangaan of aan kunnen gaan. De polis als publieke ruimte waar, in de gedachten van de van oorsprong Duitse filosofe Hannah Arendt, zeer kritisch gekeken mag worden naar de invloed van de politiek in het dagelijkse handelen van de burger. De ruimte waar individualiteit en verantwoordelijkheid op scherp worden gezet, belangen en grenzen bediscussieerd, en verdedigd.

De Russisch-Amerikaanse filosofe Ayn Rand stelt in haar essay ‘Philosophy: who needs it’: “Als mens heb je eigenlijk geen keuze over het wel of niet nodig hebben van een filosofie. De keuze die je wél hebt, is die tussen een filosofie op basis van een bewust, rationeel, gedisciplineerd denkproces en gewetensvolle bedachtzaamheid of een filosofie gebaseerd op ongerechtvaardigde conclusies, valse generalisaties, vage slogans, onduidelijke verlangens, op twijfel en angst.”
Het is het verschil in keuze tussen het dragen van individuele verantwoordelijkheid voor denken en handelen of het aangestuurd worden door een onontwarbaar cluster van invloeden – tussen grip hebben op je leven of speelbal zijn van een veelheid aan elementen.

Op deze site laat Polis politieke denkers spreken over de relatie tussen individu en samenleving opdat de lezer zijn gedachten kan toetsen en aanscherpen.